Tunel foliowy pozwala na uprawianie wielu roślin, których uprawa plenerowa nie byłaby możliwa. Wszystko dzięki osłonie, która tworzy swoisty mikroklimat, korzystnie wpływa na warzywa i owoce. Jedną z roślin, które jeszcze do niedawna była wyłącznie ciekawostką, jest karczoch. To egzotyczne warzywo pochodzi z ciepłego klimatu basenu Morza Śródziemnego, gdzie uprawiane jest od setek lat.
Karczochy, posiadające wyjątkowe walory smakowe, są lekkostrawne, zawierają wiele cennych właściwości prozdrowotnych i zrobiły zawrotną karierę w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym. Ekstrakt z rośliny pojawia się w wielu lekach i suplementach diety, pozytywnie wpływając na organizm człowieka. Ponadto nie sposób zwrócić uwagi na atrakcyjny wygląd rośliny: kiedy zacznie rozwijać pąk kwiatowy, wygląda naprawdę imponująco.
Tym razem w poradniku Krosagro opowiemy, krok po kroku jak uprawiać karczochy w tunelu foliowym.
Spis treści
Czym jest karczoch?
Karczoch to ciekawie wyglądające wieloletnia roślina zielna, należąca do rodziny astrowatych, u której jadalną częścią są pąki kwiatowe. Uprawia się ją zarówno w celu zbioru warzyw, a także jako ozdobę ogrodu. Duże, srebrzystozielone liście rozwijające się na grubej łodydze wyglądają fascynująco.
Wymagania uprawowe karczocha
- Stanowisko
W umiarkowanej strefie karczochy nie byłby w stanie przetrwać zimy, dlatego zwykle uprawia się je jako rośliny jednoroczne, można spróbować prowadzić je przez kilka lat, jednak jest to znacznie trudniejsze. Posiadając ogrzewany tunel foliowy, wystarczy zachować sprzyjającą temperaturę do ich wzrostu. Wtedy nie grozi im nic ze strony przymrozków i chłodu. Zaś w nieogrzewanej cieplarni miejsce, w którym roślina rośnie, trzeba zabezpieczyć przed stratami ciepła. W tym celu rozkłada się agrotkaninę oraz mini tunel foliowy nad warzywem.
Sama roślina należy do grupy roślin ciepłolubnych, optymalna temperatura do jej wzrostu oscyluje między 19°C a 25°C.
- Rozsada
Produkcję rozsady zaczyna się od lutego do połowy marca, nie należy zbyt długo czekać z jej wytworzeniem, gdyż później roślina może mieć zbyt mało czasu na wegetację. Wpierw przygotowujemy doniczki, które wypełnia się torfowym substratem o pH 6,0 do 6,5, a następnie wysiewa do nich po 3 nasiona. Przez cały czas aż do pojawienia się siewki roślinę należy przechowywać w propagatorze, w którym panuje temperatura ok. 18°C. W chwili, kiedy pojawi się liścień, temperatura w pojemniku powinna mieścić się w przedziale między 12°C do 15°C. Gdy tylko siewki wzejdą, usuwa się słabsze, a pozostawia najsilniejszą.
Gleba dla karczochów
Podłoże w cieplarni powinno być żyzne próchniczne a co najważniejsze w miarę wilgotne. Karczoch źle znosi jakiekolwiek braki wody, dlatego warto również zadbać o odpowiednią strukturę gleby. Warzywo ma wysokie wymagania pokarmowe, a więc jeszcze przed samym sadzeniem warto wzbogacić glebę mieszanką nawozów mineralnych, a samo stanowisko dobrze jakby było rok po oborniku.
- Sadzenie i rozstaw
Kiedy roślina będzie już wystarczająco dojrzała, wprowadza się ją na stanowisko stałe do namiotu ogrodowego. Zwykle sadzenie karczochów prowadzi się w połowie maja. Ważne, aby wewnątrz osłony pojawiły się sprzyjające warunki do dojrzewania, a wtedy można zacząć uprawę.
Sadzonki w strefach ciepłych sadzi się co 4 metry, natomiast w umiarkowanych lub chłodniejszych warto je sadzić ściślej. Wystarczy zachować rozstaw 100×100 i sadzić do dołków na 30 cm, po czym przysypuje się je ziemią obfitą w składniki pokarmowe (kompostem).
Pielęgnacja karczochów
-
Uprawianie karczochów wieloletnich wymaga ich odmładzania co 3 lata. Na wiosnę wykopuje się roślinę, dzieląc ją na kilka części, tak aby każda z nich miała 2 pędy oraz rozbudowany system korzeniowy.
-
Karczoch źle znosi jakiekolwiek niedostatek wody, szczególnie kiedy wytwarza kosz kwiatowy. Dlatego należy obficie podlewać warzywo, tak aby nie zdarzały się chwile, kiedy ziemia będzie sucha.
-
Chwasty mogą zagłuszyć dojrzewającą roślinę, dlatego systematycznie usuwa się je z pobliża karczocha. Aby nie musieć robić tego zbyt często, warto rozłożyć agrotkaninę na całości tunelu.
-
Gdy rozsada się przyjmie i zacznie się rozwijać, optymalnym rozwiązaniem będzie co jakiś czas nawożenie kompostem lub przekompostowanym obornikiem.
-
Aby otrzymać dorodne pąki, nie można dopuścić, aby roślina wykształciła ich więcej niż 8. Całą nadwyżkę należy oberwać.
-
Karczoch ma wysokie wymagania pokarmowe i cieplne, dlatego trzeba go na bieżąco obserwować oraz dbać o to, aby miał sprzyjające warunki na każdym etapie wegetacji. Aby nie ryzykować przemarznięcia rośliny, należy zabezpieczyć system korzeniowy – agrotkaniną, mini tunelem foliowym oraz dodatkowo słomą.
Zbiór i przechowywanie
Karczoch owocuje od sierpnia do października, zbiera się wyrośnięte zielone pąki kwiatowe, które jeszcze nie zdążyły się całkowicie rozwinąć. Ścina się je ostrym nożem wraz z kawałkiem łodygi, a po umyciu gotowe są do spożycia. Jadalną częścią jest dno kwiatowe, które jest najsmaczniejszą częścią rośliny.
Koszyczki karczocha mogą być przechowywane przez maksymalnie 10 dni w temperaturze od 0 do 2°C. Po zakwitnięciu jest jeszcze gotowy do spożycia przez kilka dni, po czym zaczyna się psuć i tracić swoje wartości odżywcze. Owoce rośliny nadają się do marynowania, mogą być daniem głównym lub jego częścią, a także można je jeść na surowo. Oprócz samych kwiatów jadalną częścią karczocha są również wybielone ogonki liściowe.
